به گزارش سرویس اجتماعی تعامل :  دکتر حجت الاسلام والمسلمین داوود کمیجانی استاد حوزه و دانشگاه و مدیر پژوهشکده فرهنگ و معارف دینی مصاحبه ای با خبرنگار پایگاه تحلیلی خبری تعامل در خصوص روز ولنتاین انجام داده که بدین ترتیب تقدیم حضور می گردد:

-         در چند سال اخیر متاسفانه شاهد شدت گرفتن ورود برخی از مراسم های  غربی مانند ولنتاین، هالووین و ... به کشورهای اسلامی هستیم. علت این پدیده را چه می دانید؟

اینگونه عاریه گرفتن های فرهنگی را باید کمی عمیقتر ببینیم. اینگونه حرکات از انتهای دوران  قاجار شروع و سپس در دوران پهلوی ادامه پیدا کرد و اکنون به وسیله اینترنت یا ارتباطاتی که در سفرها به وجود می آید و یا حتی سفرهایی که غربیها به داخل کشور ما دارند و حرف های نو و مطالب جدید را ارائه می دهند مرزهای فرهنگی تا حدودی گسسته شده اند. اگر بخواهیم بصورت جامعه شناسی نگاه کنیم وقتی در جامعه ای اینگونه گسست فرهنگی بوجود بیاید یعنی آموزه ها و دستاوردهای فرهنگی یک ملت که باید نسل به نسل توسط پدر و مادرها به نسل بعدی داده شود، منقطع شود یک نوع از خودبیگانگی و در ادامه نوعی خودباختگی نسبت به فرهنگ های دیگران بوجود می آید که این سبب می شود برخی از جلوه های به ظاهر زیبا که می تواند با روحیه و فرهنگ ما سنخیت داشته باشد به گونه ای انتقال پیدا کند و کپی شود و عاریه گرفتن فرهنگی بوجود آید.

البته نفس مسئله خیلی تأسف آور و خطرناک نیست ولی برای فرهنگی مانند فرهنگ ایران که پیشینه ای 5 الی 6 هزارساله دارد و یکی از 4 مهد تمدن دنیا جالب نیست و در شان نیست. ما بسیار بیشتر از این مطالب داریم که می توانیم هم به آن افتخار نماییم و هم به سایر کشورها به عنوان دستاورهای بشر  منتقل کنیم.

-         آیا ما مراسم ها و جشن های جایگزین برای برنامه هایی از قبیل ولنتاین داریم؟

در کتب دینی علی الخصوص قرآن مطالب بسیاری در خصوص  ابراز محبت و علاقه آنهم به صورت مستمر داریم. به عنوان نمونه در جلد سوم اصول کافی ما در بابهای متعددی داریم که توصیه می کنند همسران به یکدیگر ابراز محبت کنند و در هر دیدار و ملاقاتی به یکدیگر هدیه بدهند و به غیر از آن ما در اعماق فرهنگی خودمان در ایران باستان هم اینگونه مراسم ها را داشته ایم و برای ملت ایران زیاد بیگانه نیست. به عنوان نمونه ما جشن مهرگان داشته ایم که روز 16 مهرماه بوده است. روزی که اسمش مهر  و در ماه مهر بوده که روز محبت و دوستی بوده است. روز دیگری داشته ایم که از روزهای بسیار قدیمی زردتشت بوده که سپندرمزگان نام داشته و روز 5 اسفند بوده است. در این روز زنان فرمانروایی می کردند و حرف، حرف آنها بود و مردان برای آنها هدیه می خریدند و ابراز محبت می کردند.

به هر حال ما از اینگونه آموزه ها ما هم در اعماق فرهنگی داریم و در فرهنگ اسلامی در خصوص محبت مطالب فراوانی داریم مانند:

امام محمدباقر)ع(می فرمایند: " لبخند مرد به روی برادر مؤمنش بسیار پسندیده است ".

امام علی(ع) می فرمایند: " تبسم یک ثواب بی مشقت هست."

درخصوص ابراز محبت به پدر و مادر، عزیزان و دوستان و هر کسی که به عنوان محبوب ما هست احادیث بسیاری داریم که نه تنها یک روز بلکه هر روز ما اینگونه باشیم.

-         تاریخچه ولنتاین چیست؟ چگونه پدید آمده؟ و در دین مسیحیت مراسم ولنتاین چه جایگاهی دارد؟

زمانی که ما در خصوص مسیحیت صحبت می کنیم باید بدانیم که مسیحیت رسمی کاتولیک هست و دو انشعاب بزرگ دیگر در مسیحیت به نام ارتدوکس و پروتستان بوجود آمده است. البته برای من جالب هست با جود اینکه این مراسم بیشتر متعلق به کاتولیک هاست، پروتستان ها به اینگونه مسائل می پردازند.

اگر به سایت واتیکان بروید خواهید دید که در خصوص مسئله ولنتاین سه اسقف دارند و سه چهار نوع داستان که پیشینه تاریخی آن معلوم نیست و با افسانه درآمیخته است. پس از بررسی سایت آنها بهترین و معقولترین مطلبی که می شود از آن استفاده کرد این مطلب هست که حدود 40سال قبل از کنستانتین امپراطور مقدس رم که سال 1313 مسیحی می شود، امپراطوری به نام کلادیوس دوم که یک رومی بسیارجنگجو بوده، در رم شرقی با ایرانیان در اوایل دوران ساسانی همسایه بوده و با ایران درگیری داشته است. وی معتقد بوده که مردان مجرد که همسر ندارند هم از لحاظ روحی و عاطفی و هم از لحاظ جسمی جنگجویان بسیار خوبی می شوند و ممنوع کرده بود که سربازانش ازدواج کنند. در این زمان اسقف ولنتاین برخلاف نظر امپراطور و با شجاعت خاصی مخفیانه عقدهایی را بین سربازان رومی و دختران که قصد ازدواج داشته اند برقرار می کرده که پس از مدتی مورد غضب کلادیوس قرار می گیرد و دستور اعدام وی در زندان صادر می شود.

یک نکته که باید اضافه کنم شاید شما در بسیاری از کارت های ولنتاین واژه from your valentine  را دیده باشید. داستان این نوشته این بوده است که دختر نابینایی که دختر زندانبان بوده در زندان رفت آمد داشته و از ولنتاین دلجویی می کرده است. ولنتاین در لحظات آخر عمرش در کارت تبریکی یا کارت ارادتی که برای این دختر می فرستد این واژه را که به معنای از طرف ولنتاین تو را به عنوان امضاء استفاده می کند. و این سبب شده که اکنون در بسیاری از کارت ها از آن استفاده کنند.

-         نمادهای ولنتاین چه چیزهایی هستند و آیا معانی خاصی دارند؟

در کشورهای مختلف کارهای خاصی در این روز انجام می دهند. برخی کشورها گل سرخ میدهند که بحث عشق و خون و شهادت را دارد. در برخی کشورها مانند آمریکا شکلات می دهند. در برخی کشورها از کارت پستال و از همین لفظ from your valentine  استفاده می کنند.در برخی کشورها مخصوصا کشورهای اسکاندیناوی مثل دانمارک و هلند عروسکهای دست ساز دارند که هر کدام برای خودشان فلسفه ای دارند. در ایران ملغمه ای از این مطالب هست و افرادی که استفاده می کنند بدون توجه به معانی استفاده می کنند چون وارداتی و قشنگ هست از آن استفاده می کنند.

-         آیا این مراسم ها می توانند بر روی فرهنگ اسلامی تاثیر بگذارد و چه راهکارهایی برای مقابله با اینگونه فرهنگ وجود دارد؟

فرهنگ اسلامی ما ظرفیت خاصی دارد. شما میدانید که ارکان فرهنگ اسلامی بسیار مستحکم هست و در عین حال بسیار عقلی و قابل تطبیق با شرایط متعدد و مختلف زندگی است. به عنوان مثال اگر یک مسیحی مسلمان شود، اسلام با ولنتاین وی درگیر نمی شود یا زمانی که اسلام وارد ایران شد عید نوروز را رد نمی کند و آن را اسلامی می کند و می گوید مثلا یک قرآن وسط سفره هفت سین بگذار و غسل و دعا مخصوصی هم برای آن قرار می دهد.

در حقیقت من فکر نمی کنم اینگونه مطالب تهدیدی برای فرهنگ اسلامی ما حساب شود اما اگر سبب خودباختگی  شود می تواند برای ما مضر باشد و سبب فاجعه شود.

-         در پایان اگر پیام و یا نکته خاصی برای کاربران محترم سایت تعامل دارید بفرمایید.

برخی از کارها و رفتارهایی که ما انجام می دهیم پارادایمی است. رفتارهای پارادایمی یعنی رفتارهایی که فرم و کپی از جایی برای ما آمده است که ما عمق و محتوای آن را نمی دانیم ولی کاملا از آن الگوبردای می کنیم. انسان باید علت هر کاری را که انجام می دهد بداند. مثلا کروات زدن. کروات را کرووات ها در بالکان در زمان جنگ های صلیبی درست کردند. زمانی که مسلمانان وارد بالکان شدند این زنار مسیحی را به گردنشان می بستند و حرکت های پارتیزانی و ضداسلامی راه می انداختند. این نشان میدهد بسیاری از افراد نمی دانند که کروات نشاندهنده مبارزین و دشمنان اسلام هست. یا علامتی که در هیئت ها بلند می کنیم نمی دانند که  این سوغات مسیحیان آسیای مرکزی و اروپای شرقی در دوران صفویه هست ولی از آن استفاده می کنند و یک مفاهیم فرهنگی به آن میدهند ولی در انتها چیزی از آن در نمیاید.

باید یک حکمتی و نگرش درستی در پشت هر عملی باشد و اگر اینگونه باشد و حکیمانه عمل کنیم هیچ اشکالی ندارد که ما از تمامی فرهنگ ها مطالب خوب و قابل استفاده و آرمانی را استخراج کرده و از آنها استفاده کنیم. ولی اگر ندانسته از فرهنگ های دیگران استفاده کنیم در حقیقت حرکتی کورکورانه انجام داده ایم که در آینده ترسیم هندسه فرهنگی ما را به هم می ریزد.