Header Header
۲۹ تير ۱۳۹۴ - ۰۹:۳۸
كدخبر: ۹۱۸۱۷
نگاه کلان به مذاکرات هسته‌اي

پس از اعلام جمع‌بندي مذاکرات هسته‌اي ۲۳ماهه جمهوري اسلامي ايران با گروه 1+5 درباره پرونده سيزده‌ساله هسته‌اي ايران، رهبر انقلاب در پاسخ به نامه‌ رييس‌جمهور محترم و نيز خطبه‌ها و همچنين ديدار مسئولين نظام و سفراي کشورهاي اسلامي در عيد فطر ضمن اعلام سياست‌هاي کلي نظام در خصوص ادامه مبارزه با استکبار و سياست‌هاي جمهوري اسلامي در منطقه به بيان نظرات تکميلي خود درباره اين موضوع پرداختند که در اين بين چند نکته قابل تأمل است:

۱- تشکر از تيم مذاکره‌کننده: رهبر انقلاب پس از پايان مذاکرات، تشکر خود را از تيم مذاکره‌کننده بيان داشتند و گفتند: «چه اين متني که تهيّه شده است، در مجاري قانوني پيش‌بيني‌شده‌ خود تصويب بشود و چه نشود، اجر آنها محفوظ است». تشکر و قدرداني رهبر معظم انقلاب از آن جهت حائز اهميت است که با انتشار متن جمع‌بندي و ضمايم آن، برخي از انتقاد سالم تجاوز کرده و به فضاي تخريب و اختلاف و دودستگي دامن زدند. البته نگاه نقادانه به اين جمع‌بندي با توجه به بدعهدي طرف مقابل کاملاً طبيعي است اما در اين بين، برخي مجددا و علي‌رغم توصيه و تأکيدات رهبر انقلاب به‌خصوص در ديدار با مسئولين نظام، باز هم تيغ انتقاد خود را به نحوي به سمت تيم مذاکره‌کننده برده‌اند که گويي متن جمع‌بندي جز با خيانت آنها آماده نشده است. اين رويکرد دقيقاً برخلاف حکمت و مصلحت بوده و در مسير ريل‌گذاري شده رهبر انقلاب قرار ندارد.

از طرفي هم برخي اين ابراز تشکر رهبر معظم انقلاب از زحمات تيم مذاکره‌کننده را مترادف تأييد نتيجه مذاکرات مي‌دانند که اين نگاه هم اشتباه است. حضرت آيت‌ا... خامنه‌اي در ديدار رمضاني امسال خود با مسئولين نظام گفتند: «من از همه‌ تواني که در اختيارم هست استفاده خواهم کرد براي کمک به دولت؛ دولت را تأييد مي‌کنم، حمايت مي‌کنم، مثل همه‌ دولت‌هاي گذشته… همه‌ دولت‌هايي که بعد از انقلاب سر کار آمدند، دولت‌هاي منتخب مردمند و بنده در همه‌ اين دوره‌ها - آن‌وقتي که مسئوليّت داشتم - از همه‌ اين دولت‌ها حمايت کردم. همه‌ دولت ها هم نقاط مثبتي دارند، [هم] نقاط منفي دارند؛ هيچ دولتي نيست که بگويد من همه‌ نقاطم مثبت است يا کسي بگويد همه‌ نقاطش منفي است؛ نه، مثبت و منفي مخلوط است.»

۲- تأکيد بر طي‌کردن مسير قانوني: پس از اعلام جمع‌بندي مذاکرات در وين، برخي توقع داشتند رهبر انقلاب موضع حمايتي و يا انتقادي آشکاري اتخاذ کنند، در حالي که هنوز مسير قانوني و ساز و کار مشخص‌شده براي اين توافق به انتها نرسيده است. امام جواد عليه‌السلام مي‌فرمايند: «إظهارُ الشَّيءِ قَبلَ أن يُستَحکمَ مَفسَدَة لَهُ؛ آشکار کردن چيزي پيش از استوار شدن، مايه‌ تباهي آن است.» (تحف العقول ص ۴۵۷) تأکيد رهبر انقلاب بر طي‌شدن مسير قانوني از دو جهت قابل تأمل است:

الف) به دليل بدعهدي و نقض عهد‌هاي فراوان از طرف مقابل و به‌خصوص آمريکا، اين جمع‌بندي بايد کاملا ارزيابي و به‌اصطلاح، «چکش‌کاري» شود تا راه سوءاستفاده را براي طرف مقابل ببندد.

ب) نگاهي به گذشته و حال در تاريخ جمهوري اسلامي نشان مي دهد که سبک رهبري و سياست‌گذاري کلان حضرت آيت‌ا... العظمي خامنه‌اي، همچون بنيانگذار جمهوري اسلامي، حضرت امام خميني، براي تصميم‌گيري درباره‌ مهم‌ترين مسائل کشور، طي‌شدن فرآيندهاي قانوني و استفاده از ظرفيت عقل جمعي بوده است. از سال ۱۳۸۳ که پرونده‌ هسته‌اي ايران به جريان افتاد، تاکنون سه دولت مسئوليت رسيدگي به اين پرونده را برعهده داشته‌اند. سه دولت با رويکردها و تاکتيک‌هاي متفاوت و بعضا متضاد که هرکدام روش‌هاي خود را در چارچوب خطوط قرمز براي ورود به اين پرونده لحاظ کرده‌اند. در طول همين مدت هم، مسائل آن در مقاطع مختلف با عنايت به خطوط اصلي، ملاحظات، رويکردها و روش‌هاي دولت‌هاي برآمده از رأي مردم پس از طي‌شدن فرآيند قانوني به جمع‌بندي و تصميم‌گيري رسيده است. سيره‌ رفتاري رهبر انقلاب در اين زمينه نشان مي‌دهد که نه مثل برخي بايد ذوق‌زده بود و نه مانند برخي ديگر براي اصول انقلاب فاتحه خواند! بلکه بايد تا پايان يافتن و قوام پيدا کردن مسأله پيچيده‌ مذاکرات هسته‌اي، در تحليل‌ها و نقدهاي‌مان نيز اين ملاحظه را رعايت کرد.

۳- پرهيز از دودستگي: رهبر انقلاب در ديدار با مسئولين نظام و سفراي کشورهاي اسلامي در روز عيد فطر فرمودند: «ملت ايران نيز بايد متحد باشد و قضاياي هسته‌اي نبايد زمينه‌ساز دودستگي در کشور شود.» در اين زمينه بايد گفت که يکي از مهم‌ترين حربه‌هاي دشمنان انقلاب اسلامي، تبديل فرصت‌هاي جمهوري اسلامي ايران به تهديد عليه خودش است. نمونه‌ بارز آن را مي‌توان پس از انتخابات سال ۸۸ مشاهده نمود که چطور مشارکت بالاي ۸۵درصدي مردم در انتخابات که بايد سکوي پرتاب جمهوري اسلامي در معادلات بين‌المللي و منطقه‌اي مي‌شد، موجب مخدوش کردن چهره‌ نظام اسلامي شد. بايد از پسِ اين رخدادها و فتنه‌ها درس بگيريم که چگونه از فرصت‌هاي‌مان در جهت پيشبرد اهداف انقلاب اسلامي گام برداريم. بايد مراقب بود که مسأله‌ ما در مذاکرات، حل پرونده‌ هسته‌اي است نه يارکشي انتخاباتي و نه دعواهاي سياسي و حزبي.

۴- نگاه روندنگر به پرونده هسته‌اي: نگاه کلان و روندنگر يکي از نقاط مهم در سخنان رهبر انقلاب بوده است؛ چنانچه ايشان در خطبه‌هاي عيد فطر فرمودند: «ده سال، دوازده سال است که شش دولت بزرگ جهانى -که از لحاظ ثروت اقتصادى و غيره، جزو کشورهاى مقتدر دنيا محسوب مي‌شوند- اينها نشسته‌اند در مقابل ايران، با هدف اينکه ايران را از پيگيرى صنعت هسته‌اى خودش باز بدارند ... نتيجه‌[اش] اين شد که اين شش قدرت، امروز ناچار شدند که گردش چند هزار سانتريفيوژ را در کشور تحمّل کنند؛ ناچار شدند ادامه‌ اين صنعت را در کشور تحمّل کنند؛ ناچار شدند ادامه‌ تحقيقات و توسعه‌ اين صنعت را تحمّل کنند.» بنابراين نگاه نقطه‌اي، مقطعي و فنّي صرف موجب مي‌شود که در تحليل اين مسأله به خطا برويم. براي تحليل پرونده‌اي با اين زواياي پيچيده که شامل مرور زمان هم شده است، اندکي بايد بيشتر تأمل و تحمل کرد و با نگاهي کلي به روند پرونده هسته‌اي کشور، منصفانه داده‌ها و ستانده‌ها را بررسي و قضاوت کنيم. رهبر انقلاب ضمن آنکه هشدار دادند که بايد راه خدعه‌هاي طرف مقابل بسته شود، راه حل مشکلات را در وحدت آحاد مردم دانستند. و مگر نه اين است که فرمايشات اين روزهاي رهبري و توجه به آن‌ها چراغ راه امت مسلمان ايران است؟!



Header